Simone belde mij op nadat ze de diagnose lipoedeem had gekregen. Ze was in totale verwarring en zat er mentaal helemaal doorheen. Eigenlijk wist Simone helemaal niet goed wat lipoedeem eigenlijk is. Haar omgeving begrijpt er ook niks van en dat is ook niet zo raar, als Simone niet weet hoe ze het uit moet leggen. Om je aandoening te begrijpen, jezelf te begrijpen, en het een plek in je leven te geven, zul je goed moeten weten wat lipoedeem eigenlijk is! Samen hebben we lipoedeem in het licht gezet, zodat Simone haar lijf kan accepteren.

Wat zijn de klachten?

Niet iedere vrouw ervaart dezelfde klachten. Veel voorkomende klachten zijn:

• Pijnlijke benen of armen
• Het vetweefsel kan gevoelig zijn bij aanraken.
• Sommige vrouwen omschrijven het als een beurs of branderig gevoel.
• Zware benen
• Aan het einde van de dag kunnen de benen vermoeid en zwaar aanvoelen.
• Makkelijk blauwe plekken
• Veel vrouwen merken dat ze snel blauwe plekken krijgen zonder duidelijke oorzaak.
• Een lichaam dat uit verhouding voelt
• De benen of armen zijn vaak duidelijk voller dan de taille, borstkas of voeten.
• Moeite met afvallen op bepaalde plekken
• Zelfs wanneer je gewicht verliest, blijven de benen of armen vaak relatief voller.
• Emotionele belasting

Lipoedeem heeft niet alleen invloed op je lichaam, maar ook op hoe je je voelt.

Veel vrouwen hebben jarenlang gehoord dat ze "gewoon moeten afvallen" of meer discipline moeten hebben.

Dat kan veel frustratie, verdriet en onzekerheid veroorzaken.

Is lipoedeem hetzelfde als obesitas?

Nee.

Lipoedeem en obesitas zijn twee verschillende aandoeningen.

Bij obesitas is er sprake van een algemene toename van lichaamsvet. Bij lipoedeem is er sprake van een afwijkende vetverdeling, meestal in benen en soms armen.

Dat betekent niet dat beide aandoeningen niet tegelijk kunnen voorkomen. Sterker nog: veel vrouwen met lipoedeem hebben óók overgewicht of obesitas. Gewichtstoename kan de klachten van lipoedeem verergeren. Daarom blijft aandacht voor een gezonde leefstijl belangrijk.

Is lipoedeem vocht?

De naam doet dat vermoeden, maar moderne wetenschappelijke inzichten laten zien dat lipoedeem niet in de eerste plaats een vochtprobleem is.

Vroeger werd gedacht dat vochtophoping de oorzaak van de klachten was. Uit onderzoek blijkt echter dat bij puur lipoedeem meestal geen duidelijke vochtophoping aanwezig is. Tegenwoordig wordt gedacht dat veranderingen in het vetweefsel, laaggradige ontsteking en andere processen een belangrijkere rol spelen bij pijn en klachten.

Hoe ontstaat lipoedeem?

De precieze oorzaak is nog niet bekend.

Waarschijnlijk spelen meerdere factoren een rol:

• Erfelijke aanleg
• Hormonale veranderingen
• Gewichtstoename
• Veranderingen in het vetweefsel
• Ontstekingsprocessen in het lichaam

Lipoedeem ontstaat dus niet doordat je "iets verkeerd hebt gedaan". Het is een complexe aandoening waarbij verschillende factoren samenkomen.

Welke behandelingen worden geadviseerd?

Er bestaat op dit moment geen behandeling die lipoedeem volledig geneest.

Wel zijn er verschillende manieren om klachten te verminderen en je kwaliteit van leven te verbeteren.

1. Gezonde voeding

Voeding kan lipoedeem niet wegnemen, maar kan wel helpen om:

• gewichtsstijging te voorkomen
• ontstekingsprocessen te verminderen
• je energieniveau te verbeteren
• je metabole gezondheid te ondersteunen

Maar: een streng dieet is meestal niet de oplossing. Duurzame veranderingen werken vaak beter dan opnieuw beginnen aan de volgende afvalpoging.

2. Regelmatig bewegen

Bewegen helpt om:

• spieren sterker te maken
• gewrichten te ontlasten
• conditie te verbeteren
• dagelijkse activiteiten gemakkelijker te maken

Kies vooral een vorm van beweging die je leuk vindt en kunt volhouden.

3. Compressie

Veel vrouwen ervaren minder zwaar gevoel en meer comfort wanneer zij compressiekousen of compressiekleding dragen.

Een oedeemtherapeut of huidtherapeut kan hierbij adviseren.

4. Begeleiding bij pijn en zelfmanagement

Lipoedeem vraagt vaak om meer dan alleen aandacht voor het lichaam.

Ondersteuning kan helpen bij:

• omgaan met pijn
• lichaamsbeeld
• zelfvertrouwen
• stress
• langdurige gedragsverandering

Steeds meer experts benadrukken dat goede zorg voor lipoedeem zowel lichamelijke als mentale aspecten moet meenemen.

5. Liposuctie

Bij sommige vrouwen kan een gespecialiseerde liposuctiebehandeling worden overwogen.

Dit is een ingrijpende behandeling die bedoeld is om een deel van het afwijkende vetweefsel te verwijderen. Het is geen wondermiddel en geen vervanging van een gezonde leefstijl. De keuze voor liposuctie vraagt altijd om goede voorlichting en een zorgvuldige afweging.

Tot slot

Lipoedeem is veel meer dan "dikke benen". Het is een complexe aandoening die invloed heeft op je lichaam, je dagelijks leven en soms ook op hoe je naar jezelf kijkt.

Het goede nieuws? Er is steeds meer kennis beschikbaar. En hoewel lipoedeem niet te genezen is, kun je wel veel doen om klachten te verminderen, je gezondheid te verbeteren en weer meer vertrouwen te krijgen in je lichaam.

Want jouw lichaam heeft geen perfectie nodig. Het heeft begrip, zorg en een aanpak nodig die echt bij jou past. 💜

Bron: gebaseerd op het Europese internationale consensusdocument over lipoedeem uit 2020.